Witamina A – wszystko co powinieneś wiedzieć

206
wyświetlenia

Czym jest witamina A?

Witamina A to ogólna nazwa stosowana dla grupy związków rozpuszczalnych w tłuszczach, które obejmują dwie główne formy: karotenoidy, występujące w roślinach i żywności pochodzenia roślinnego; oraz wstępnie uformowaną witaminę A (lub retinol), występującą głównie w produktach zwierzęcych.

Czym są karotenoidy?

Karotenoidy to pigmenty odpowiedzialne za czerwone, żółte i pomarańczowe kolory roślin, które nasz organizm może wchłonąć i przekształcić w witaminę A. Jednym z najbardziej znanych i obficie występujących w przyrodzie karotenoidów jest beta-karoten. Istnieją również inne rodzaje karotenoidów w żywności, takie jak likopen, luteina i zeaksantyna, które nie są przekształcane w witaminę A w naszym organizmie, ale mają inne korzyści zdrowotne.

Jakie są funkcje witaminy A?

Witamina A odgrywa kluczową rolę w rozwoju i wspieraniu naszego wzroku, utrzymaniu prawidłowego funkcjonowania naszego układu odpornościowego oraz pomaganiu naszym komórkom i tkankom we wzroście i rozwoju. Witamina A jest szczególnie ważna dla reprodukcji, ponieważ pomaga w prawidłowym wzroście i rozwoju zarodka.

Zapotrzebowanie i przyswajalność witaminy A

Według aktualnych zaleceń każdy dorosły człowiek powinien dostarczać 700 µg witaminy A w ciągu dnia. Źródłem tej witaminy powinno być pożywienia, a w niektórych przypadkach suplementy. Podobnie jak w przypadku wapnia czy żelaza, nasze organizmy lepiej przyswajają witaminę A z produktów zwierzęcych niż witaminę A z pokarmów roślinnych.

Referencyjna wartość spożycia dla witaminy A mierzona jest w μg ekwiwalentu retinolu (RE), jednostce, która uwzględnia fakt, że retinol wchłaniamy lepiej niż karotenoidy.

  • 1 μg jednostki referencyjnej wartości spożycia jest równoważny z:
  • 1 μg retinolu
  • 6 μg beta-karotenu
  • 12 μg innych karotenoidów

Jakie produkty spożywcze zawierają witaminę A?

Witaminę A można znaleźć w różnych produktach spożywczych w postaci retinolu, głównie w produktach zwierzęcych lub karotenoidów, występujących w roślinach i produktach pochodzenia roślinnego.

Pokarmy bogate w retinol to m.in:

  • mięso (szczególnie mięso ekologiczne)
  • masło
  • margaryna wzbogacona o retinol
  • nabiał
  • jaja.

Pokarmy bogate w karoteny obejmują wiele warzyw i owoców, takich jak:

  • bataty – słodkie ziemniaki,
  • marchew,
  • dynia,
  • ciemnozielone warzywa liściaste,
  • czerwona papryka,
  • mango,
  • melony.

Jakie skutki niesie za sobą niedobór witaminy A?

Niedobór witaminy A nie jest powszechny w krajach rozwiniętych, ponieważ większość ludzi może uzyskać zalecane ilości tej witaminy poprzez dietę. Może jednak wystąpić u osób z określonymi schorzeniami, które upośledzają wchłanianie pokarmów i składników odżywczych, lub w przypadku niedożywienia.

Niedobór witaminy A wpływa na prawidłowe funkcjonowanie naszego wzroku, odporności i reprodukcji oraz może prowadzić do anemii, jeśli nasz poziom żelaza również jest niski. Jest on szczególnie szkodliwy w czasie ciąży, ponieważ zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych płodu.

W cięższych przypadkach niedobór witaminy A może prowadzić do choroby zwanej kseroftalmią lub chorobą suchego oka, wpływa na zdrowie naszych oczu, powodując kurzą ślepotę, silną suchość oczu, plamy w białkach oczu, a w skrajnych przypadkach ślepotę.

Zagrożenie związane z nadmiarem witaminy A

Nieczęsto zdarza się, abyśmy mieli zbyt dużo witaminy A w naszej diecie, ale niektóre pokarmy, takie jak wątróbka, nawet w małych porcjach, mogą z łatwością pomóc nam przyswojeniu naszego dziennego zapotrzebowania. Witamina A należy do grupy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, dlatego jako jedna z nielicznych może być magazynowana w nadmiarze w organizmie. Wysoki poziom witaminy A w naszym organizmie może powodować choroby skóry, nudności, wymioty, problemy z mięśniami i uszkodzenia wątroby. Szczególnie szkodliwa może być w okresie ciąży, ponieważ zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych. Szkodliwe dawki witaminy A można osiągnąć poprzez suplementy diety, dlatego należy zachować ostrożność.

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ